آهک یکی از ترکیبات معدنی پرمصرف و در عین حال ارزانقیمت در صنعت شیلات و پرورش آبزیان به شمار میرود. این ماده که سرشار از کلسیم است، با خاصیت قلیایی خود میتواند تأثیرات قابل توجهی بر کیفیت آب، سلامت ماهیان و رشد گیاهان آبزی داشته باشد. در این مقاله به بررسی زمان، میزان و اهداف استفاده از آهک در استخرهای پرورش ماهی میپردازیم.
بهترین زمان برای آهک پاشی
آهکپاشی در استخر پرورش ماهی معمولاً باید زمانی انجام شود که استخر کاملاً خشک باشد یا رطوبت بسیار اندکی داشته باشد. این کار باعث میشود آهک بهخوبی در بستر استخر پخش شده و اثرگذاری بیشتری داشته باشد. اما اگر پس از آبگیری استخر، اقدام به آهکپاشی کردید، توصیه میشود حداقل دو هفته از زمان آهکپاشی بگذرد تا سپس اقدام به ماهیریزی کنید. این فاصله زمانی به منظور جلوگیری از آسیب به سلامت ماهیها و حفظ تعادل شیمیایی آب ضروری است.
چه زمانی به آهک پاشی نیاز داریم؟
عواملی مانند افزایش دمای هوا، رشد بیرویه جلبکها و انباشت فضولات ماهی میتوانند باعث اسیدی شدن آب استخر شوند. در چنین شرایطی، استفاده از آهک به عنوان بهترین و ارزانترین راهکار برای تنظیم pH آب شناخته میشود. همچنین در ماه های گرم سال که میزان جلبکهای استخر افزایش پیدا می کند، آهکپاشی کمک شایانی به کاهش جلبکها و رفع تیرگی آب میکند.
نکته مهم
استفاده از آهک در استخرهایی که دارای ساختار شنی هستند، **توصیه نمیشود**، زیرا واکنش آهک با بستر شنی میتواند مشکلاتی را برای کیفیت آب و بستر استخر به وجود آورد.
اهداف استفاده از آهک در استخرهای پرورش آبزیان
آهک در صنعت آبزیپروری سه کاربرد اصلی دارد که در ادامه به آنها اشاره میشود:
۱. تأمین کلسیم و تغذیه گیاهان آبزی
آهک میتواند به عنوان یک کود یا ذخیره غذایی مناسب، کلسیم مورد نیاز آبزیان و گیاهان آبزی را تأمین کند. با مصرف آهک در استخرها، میزان زیادی کلسیم و دیاکسید کربن برای رشد و غنیسازی گیاهان آبزی فراهم میشود.
مقدار مصرف: به ازای هر هکتار، حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ کیلوگرم آهک زنده توصیه میشود.
۲. ضدعفونی کننده و از بینبرنده عوامل بیماری زا
آهک خاصیت ضدعفونی کنندگی بالایی دارد و می تواند انگلها، قارچها و باکتریهای مضر موجود در استخر را از بین ببرد.
مقدار مصرف: در این حالت، به ازای هر هکتار ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ کیلوگرم آهک زنده استفاده میشود.
۳. تنظیم pH و خنثی سازی آب های اسیدی
یکی از رایجترین کاربردهای آهک، افزایش pH آبهای اسیدی و خنثیسازی اسیدیته نامناسب است که به بهبود شرایط زیستی ماهیان کمک میکند.
مقدار مصرف: برای این منظور، به ازای هر هکتار ۲۰۰ تا ۴۰۰ کیلوگرم آهک زنده کافی است.
جمع بندی
آهک یک ماده مؤثر، مقرونبهصرفه و چندمنظوره در پرورش آبزیان است که در صورت استفاده صحیح و بهموقع، میتواند نقش مهمی در بهبود کیفیت آب، افزایش رشد گیاهان آبزی، کنترل عوامل بیماریزا و کاهش هزینههای تولید ایفا کند. رعایت زمانبندی مناسب، میزان مصرف دقیق و توجه به نوع بستر استخر، از الزامات استفاده موفق از آهک در مزارع پرورش ماهی محسوب میشود.
